Bezoekers ontdekten oeroude geschiedenis Noordsche Veld tijdens Dag van de Archeologie


Gepubliceerd op 31 augustus 2026

In 2024 kocht de provincie Drenthe een 20 hectare grote akker op het Noordsche Veld. Prolander verandert deze de komende jaren in nieuwe natuur, maar onder de grond ligt juist een oeroude geschiedenis verborgen. Op 20 juni, tijdens de Nationale Archeologiedagen, ontdekten bezoekers die geschiedenis, die teruggaat tot de neanderthalers.

Scherven zoeken

Het is 20 juni, een snikhete dag op het Noordsche Veld, maar dat weerhoudt kinderen er niet van om druk te graven in een grote bult zand. “Ik heb er een gevonden”, roept een jongetje, terwijl hij trots een scherf in de lucht houdt. Een echte archeologische scherf, die hij nu onder leiding van een echte archeoloog mag gaan schoonmaken en verpakken.

Het zoeken naar scherven van schalen en potten uit een eerdere archeologische opgraving was een van de vele activiteiten tijdens de Dag van de Archeologie op de Natuurplaats in het Noordsche Veld. De activiteiten vonden plaats op de ‘Raatakkers 2.0’, nagemaakte kleine akkertjes uit de ijzertijd die nog altijd te zien zijn op het Noordsche Veld. Bezoekers leerden er over grafheuvels door een replica die op dat moment gebouwd werd en maakten zelf een urn voor in de grafheuvel. Ook kregen ze meer te weten over zelf gevonden stenen. Daarnaast verzorgde Staatsbosbeheer een wandeling over het Noordsche Veld.

Geschiedenis laten leven

Zo’n zestig bezoekers kwamen af op het evenement, dat werd georganiseerd door Marianne van Wijk, eigenaar van de Natuurplaats, samen met kunstcentrum D:DNA en Staatbosbeheer, Stichting Stone en De Steekproef. Veel bezoekers reageerden verrast, merkte Marianne. “Sommigen kenden het gebied al jaren, maar wisten niet dat er onder de grond nog een heel verhaal ligt, tot de neanderthalers aan toe.”

Het beleven van die verhalen is precies waar het Marianne om gaat. “Ik weet nog dat ik voor het eerst een vuistbijl in mijn handen had en dacht: iemand heeft dat gewoon meer dan 30.000 jaar geleden gemaakt”, zegt ze. “Zoiets willen we bezoekers ook laten beleven tijdens evenementen als de Dag van de Archeologie. Dan begint de geschiedenis echt te leven. We hopen daarmee dat mensen ook oog krijgen voor geschiedenis, cultuur en natuur en daarmee zuiniger worden op hun omgeving.”

Oude geschiedenis en nieuwe natuur

Vanaf de Natuurplaats keken de bezoekers uit over de akker die de provincie Drenthe kocht. Tijdens het evenement stond er nog een gewas op, maar in de toekomst wordt het ingericht als natuur. Prolander maakt daar op dit moment een eerste plan voor (een schetsontwerp). Dat doen ze op basis van een eerdere kennisdag met onderzoekers, natuurbeheerders en gebiedspartners, waar ook archeologen hun kennis deelden.

Bezoekers vonden die natuurontwikkeling en de archeologie interessant, merkte Marianne. Ze wilden weten wat er precies gaat gebeuren en hoe het natuurplan eruitziet. Ook gaven mensen aan dat ze het gaaf zouden vinden om te helpen bij archeologische opgravingen op de akker. Die staan in september gepland, als voorbereiding op de natuurplannen. Marianne kwam op het idee om er een evenement omheen te organiseren, in de week van 14 september. “Wij vinden het een leuke uitdaging om mensen betrokken te houden en ze het verhaal te vertellen over de geschiedenis van de akker. Zo raken ze verbonden met het gebied en de nieuwe natuur.”

Wilt u meer weten over het project? Kijk dan op https://www.d-dna.nl/akker. Wilt u meer informatie over de komende opgravingen of wilt u zich aanmelden om mee te doen? Kijk dan op https://www.d-dna.nl/akkerdemie.