Zoeken

Kennisdag bij Noordsche Veld levert eerste schetsrichting op


Gepubliceerd op 4 juni 2026

De akker bij het Noordsche Veld in de buurt van Norg is geen gewoon stuk landbouwgrond. Onder het maaiveld liggen sporen van Neanderthalers die hier zo'n vijftigduizend jaar geleden leefden. Op dezelfde grond werkt Prolander aan een inrichtingsplan voor nieuwe natuur, als ontbrekende schakel in het Natuurnetwerk Nederland. Op 26 mei kwamen onderzoekers, natuurbeheerders en gebiedspartners voor het eerst samen om kennis te delen en een stap richting een eerste schetsontwerp te zetten.

Rondom het Noordsche Veld zijn veel partijen actief, elk vanuit hun eigen invalshoek. Prolander werkt aan een inrichtingsplan, Staatsbosbeheer beheert het omliggende gebied en gebiedsinitiatief De Akker zet in op educatie, kunst en recreatie. Daarnaast deden drie onderzoeksbureaus onderzoek naar de bodem en de archeologie. Projectleider Hanne Punt van Prolander: "Er zit heel veel energie in dit stukje Drenthe, maar iedereen werkte op zijn eigen eilandje. De kennisdag was het moment om alle kennis samen te brengen."

Kennis ophalen van alle kanten

Er kwamen zo’n dertig betrokkenen bijeen in een bunker op het terrein van de Donderboerkamp, een voormalig defensieterrein dat nu dienstdoet als kunst- en natuurlandgoed. Iedereen die met het gebied bezig is, kreeg de ruimte. Ze vertelden wat ze weten, wat ze hebben onderzocht en wat ze belangrijk vinden voor de toekomst van de akker.

Een van de pitches in de ochtend: hier legt Koos de Vries van onderzoeksbureau Medusa uit wat de resultaten zijn van het grondradar onderzoek.
Een van de pitches in de ochtend: hier legt Koos de Vries van onderzoeksbureau Medusa uit wat de resultaten zijn van het grondradar onderzoek.

Afwegingen maken

Hoe ontwikkel je natuur zonder het verleden te verstoren? Die vraag bleek de rode draad van de ochtend. Want voor de ontwikkeling van schrale natuur, zoals heide of heischrale graslanden, is afgraven van een deel van de grond vaak noodzakelijk. Dat verwijdert de voedingsstoffen uit de bodem. Maar afgraven botst met archeologie: hoe dieper je graaft, hoe meer archeologische vondsten verloren kunnen gaan. "De provincie heeft een wensbeeld voor welke natuur hier moet komen. De vraag is of we dat hier volledig kunnen waarmaken of dat we een tussenweg moeten zoeken", vertelt Hanne Punt.

Van luisteren naar tekenen

In de middag gingen de deelnemers in drie gemengde groepen uiteen. Elke groep zat met een landschapsontwerper van Prolander en een gespreksleider aan tafel. Zo maakten ze samen schetsontwerpen voor de akker. Iedereen bracht in wat hij of zij belangrijk vond, de ontwerper tekende mee.

Een van de groepen bedacht bijvoorbeeld een vlonderpad dat varieert in hoogte, om het oorspronkelijke reliëf van het landschap zichtbaar te maken. Het gebied zag er vroeger heel anders uit, met grotere hoogteverschillen dan nu. Zo kun je als bezoeker voelen hoe het landschap van de Neanderthalers eruitzag.

De groep denkt na over de input die zij willen inbrengen terwijl de ontwerper alvast contouren intekent die nodig zijn voor het schetsen.
De groep denkt na over de input die zij willen inbrengen terwijl de ontwerper alvast contouren intekent die nodig zijn voor het schetsen.

Van schets naar plan

De drie schetsontwerpen hebben veel overlap. Op welke plekken de bodem intact moet blijven voor archeologische vondsten, waar je kunt afgraven en hoe het gebied aansluit op het beekdal van het Oostervoortsche Diep: de groepen kwamen op veel punten tot dezelfde conclusies. Prolander werkt de schetsrichtingen nu verder uit tot een schetsontwerp.

Daarna is de omgeving aan zet. Later dit jaar krijgen bewoners en gebruikers de kans om mee te kijken. "We willen dat mensen kunnen meedenken voordat er keuzes vaststaan”, vertelt Hanne Punt. “De opbrengst uit de kennisdag is een eerste richting, geen definitief plan. Het is een eerste stap om de ideeën en kennis vanuit verschillende richtingen samen te brengen en vanuit daar verder te bouwen."